Tuổi đời thật sự của nụ hôn
Một nghiên cứu gần đây đã công bố những thông tin bất ngờ về hành vi lãng mạn quen thuộc nhất của loài người. Các nhà khoa học xác định rằng nụ hôn đầu tiên không phải do con người phát minh, cũng chẳng sinh ra từ các nền văn minh xưa cũ. Thực tế, hành động này đã diễn ra trong lịch sử tiến hóa từ rất lâu, cụ thể là khoảng từ 16,9 đến 21,5 triệu năm trước.
Công trình này được đăng tải trên Tạp chí của Hiệp hội Hành vi và Tiến hóa Con người (Journal of the Human Behavior and Evolution Society). Nó thay đổi hoàn toàn cách chúng ta nhìn nhận về sự thân mật. Trước đây, nhiều người tin rằng hôn nhau là một hành vi văn hóa đặc trưng chỉ có ở con người, nhưng dữ liệu mới cho thấy nguồn gốc của nó sâu xa và hoang dã hơn nhiều.
Tiến sĩ Matilda Brindle cùng các cộng sự Catherine F. Talbot và Stuart West đã tiến hành phân tích nhiều loài linh trưởng trên diện rộng. Họ tái dựng lại các trạng thái tổ tiên của khỉ và vượn Á-Phi để tìm mốc thời gian hành vi này bắt đầu. Kết quả cho thấy việc hôn nhau đã phát triển ở tổ tiên chung của các loài vượn lớn, ngay sau thời điểm nhánh này tách khỏi các loài vượn nhỏ.
Định nghĩa khoa học về nụ hôn
Với nghệ thuật hay thời trang, nụ hôn thường đại diện cho vẻ đẹp hoặc cảm xúc. Nhưng dưới góc độ khoa học, cần một khái niệm cụ thể để không nhầm lẫn với việc trao đổi thức ăn ở động vật.
Nhóm nghiên cứu định nghĩa hành động này là “những tương tác không đối kháng, bao gồm sự tiếp xúc trực tiếp miệng kề miệng, có chuyển động của môi hoặc bộ phận miệng và không liên quan đến việc truyền thức ăn.” Định nghĩa này giúp loại bỏ hành vi mớm mồi cho con non thường thấy ở chim hay một số loài thú.
Trong báo cáo, các nhà khoa học nhấn mạnh rằng hành vi này không chỉ giới hạn ở con người. Họ quan sát thấy việc hôn nhau xuất hiện ở hầu hết các loài vượn lớn và một số loài khỉ Á-Phi. Ngay cả nhiều sinh vật khác như động vật có vú, chim, cá và côn trùng cũng có những hành vi tương tự, dù chưa đủ tiêu chuẩn theo định nghĩa trên.
Các tác giả của nghiên cứu chia sẻ: “Việc hôn nhau có thể quan sát được trên khắp thế giới động vật.” Nhận định này mở ra góc nhìn thú vị về sự kết nối sinh học gần gũi giữa con người và thế giới tự nhiên.
Tại sao chúng ta lại hôn nhau?
Mục đích thực sự của nụ hôn vẫn luôn là đề tài tranh luận. Về mặt tiến hóa, hành động này không đơn thuần là biểu hiện tình cảm. Dữ liệu sơ bộ gợi ý một mối liên hệ với việc chọn lọc tình dục sau giao phối.
Nói một cách đơn giản hơn, trong các hệ thống giao phối phức tạp, việc tiếp xúc miệng – miệng có thể đóng vai trò quan trọng để đánh giá đối tác hoặc củng cố mối quan hệ. Các nhà nghiên cứu hy vọng dữ liệu quan sát này sẽ là điểm khởi đầu hữu ích cho những phân tích sâu hơn về chức năng thích nghi của nụ hôn.
Nhóm nghiên cứu kết luận: “Chúng tôi cho rằng hôn là một đặc điểm cổ xưa và được bảo tồn về mặt phát sinh loài trong các loài vượn lớn, bao gồm cả các giống người đã tuyệt chủng.”
Phát hiện trên phù hợp với việc quan sát thấy hành vi hôn ở nhiều loài động vật khác nhau. Nó khẳng định sự lãng mạn hay nhu cầu kết nối vật lý là một phần bản năng sinh học mạnh mẽ đã tồn tại qua hàng chục triệu năm trong lịch sử, chứ không phải đặc quyền của xã hội văn minh.