Chúng ta thường mặc định rằng tầng lớp dưới đáy xã hội La Mã cổ đại luôn phải chịu cảnh đói khát và cơ cực cùng cực. Tuy nhiên, những bằng chứng khảo cổ mới nhất tại Civita Giuliana, khu vực ngoại ô phía Bắc thành phố cổ Pompeii, lại kể một câu chuyện khác hẳn. Tại khu nhà dành cho gia nhân của một biệt thự lớn, các nhà khảo cổ đã phát hiện những hũ gốm chứa đầy đậu fava và một chiếc bát lớn đựng nhiều loại trái cây như táo, lê.
Chi tiết này mở ra một góc nhìn mới về cuộc sống của nô lệ ở Pompeii. Trái ngược với những suy đoán, thực đơn của họ không hề nghèo nàn. Trong khi tầng lớp lao động tự do nghèo khổ thường chỉ dựa vào chế độ ăn cơ bản từ lúa mì, thì những nô lệ phục vụ cho giới nhà giàu lại có cơ hội ăn ngon hơn với thực phẩm đa dạng. Tuy nhiên, các nhà khảo cổ học cho rằng chế độ dinh dưỡng này không xuất phát từ lòng nhân từ, mà nhằm cải thiện và duy trì sức lao động.
Dù vậy, được ăn no không đồng nghĩa với việc được sống sướng. Điều kiện sinh hoạt của họ vẫn vô cùng khắc nghiệt. Những người nô lệ này phải sống chen chúc dưới tầng trệt trong các căn phòng chật hẹp chỉ khoảng 16 mét vuông. Mỗi phòng thường nhét đến ba người và luôn trong tình trạng ẩm thấp, đầy chuột bọ.
Gabriel Zuchtriegel, Giám đốc Công viên Khảo cổ Pompeii cho rằng những gì tìm thấy đã phơi bày “sự vô lý của hệ thống nô lệ cổ đại.” Người La Mã cổ đại xem nô lệ là những “công cụ biết nói,” tước đi mọi quyền lợi cơ bản của họ.
Ngoài ra, phát hiện này cũng giúp chúng ta hiểu rõ hơn về sự phân hóa xã hội sâu sắc tại Pompeii cũng như La Mã nói chung: Dân nghèo tự do thì thiếu ăn và phải ngửa tay xin giới quý tộc, trong khi nô lệ mất tự do lại được vỗ béo để làm việc.
Thảm họa núi lửa Pompeii xảy ra vào năm 79 sau Công nguyên khi ngọn núi Vesuvius bất ngờ phun trào dữ dội, giải phóng một lượng tro bụi và khí nóng khổng lồ cao tới 33 km vào bầu khí quyển. Dòng mạt vụn núi lửa và khí độc lan nhanh với tốc độ khủng khiếp đã chôn vùi toàn bộ thành phố sầm uất cùng cư dân dưới lớp tro dày hàng mét chỉ trong chưa đầy 24 giờ. Ước tính hàng nghìn người đã thiệt mạng ngay lập tức do sốc nhiệt hoặc ngạt thở, khiến thời gian như ngưng đọng vĩnh viễn tại thời điểm đó. Sự kiện này đã xóa sổ Pompeii khỏi bản đồ suốt nhiều thế kỷ trước khi được các nhà khảo cổ phát hiện lại vào năm 1748.