Năm ngựa nói chuyện con ngựa trong logo Hermès

Khi nhìn vào chiếc hộp màu cam nổi tiếng buộc dải ruy băng nâu, thứ đập vào mắt chúng ta chắc chắn là hình ảnh cỗ xe ngựa nhỏ cùng với một người hầu mặc đồng phục chờ đợi phía dưới. Đó là logo Hermès, một hình ảnh đã tồn tại gần tám thập kỷ và trở thành một trong những bộ nhận diện thương hiệu mạnh mẽ nhất thế giới xa xỉ.

Khởi đầu từ chiếc yên ngựa

Năm 1837, Thierry Hermès mở một xưởng thủ công nhỏ ở khu Grands Boulevards, Paris. Ông không phải nhà thiết kế hay doanh nhân thời trang theo khái niệm ngày nay. Thierry đơn thuần là thợ đóng yên ngựa, một nghề đòi hỏi độ chính xác cao, hiểu biết sâu về da thuộc và sự kiên nhẫn tuyệt đối trong quá trình làm việc. Khách hàng của ông là tầng lớp quý tộc Pháp và giới cưỡi ngựa chuyên nghiệp, những người biết phân biệt đường khâu tốt với đường khâu cẩu thả.

Giữa thế kỷ XIX, xã hội vẫn di chuyển chủ yếu bằng sức ngựa. Cỗ xe ngựa và bộ dây cương là công cụ làm việc quan trọng, và chất lượng của chúng ảnh hưởng trực tiếp đến sự an toàn và uy tín của người sử dụng. Hermès hiểu rõ điều này. Năm 1867, xưởng của ông giành hạng nhất tại Hội chợ Quốc tế Paris. Đây là lời khẳng định rõ ràng nhất cho tay nghề xuất sắc. Đến năm 1880, cửa hàng dời về số 24 phố Faubourg-Saint-Honoré, địa chỉ mà đến ngày nay vẫn là trụ sở chính của nhà mốt này.

​Đến cuối thế kỷ XIX, xe hơi dần thay thế ngựa. Charles-Émile Hermès, người kế thừa của Thierry, nhìn thấy nguy cơ này và bắt đầu mở rộng sang các lĩnh vực khác, từ chăn cho ngựa và phụ kiện dệt may đến đồ dùng cho xe hơi đời đầu. Tuy vậy, gia đình Hermès không từ bỏ biểu tượng con ngựa. Thay vào đó, họ chọn giữ lại nóđể ngầm khẳng định: dẫu sản phẩm có biến đổi, triết lý về tay nghề thủ công vẫn luôn nguyên vẹn.

Bức tranh đứng sau biểu tượng

Câu chuyện về logo Hermès bắt đầu từ một bức tranh, hay đúng hơn, một bản vẽ bằng than chì pha màu gouache trắng của họa sĩ Alfred de Dreux. de Dreux sinh năm 1810 tại Paris, mất năm 1860, lớn lên trong môi trường nghệ thuật và được xem là một trong những họa sĩ vẽ ngựa xuất sắc nhất nước Pháp thế kỷ XIX. Ông có quan hệ mật thiết với hoàng gia Pháp và giới quý tộc Anh, những người thường xuyên đặt hàng ông vẽ chân dung ngựa và kỵ sĩ.

Tác phẩm truyền cảm hứng cho logo mang tên “Le Duc Attelé, Groom à l’Attente” (tạm dịch: Cỗ xe ngựa đã lên dây, người phục vụ đang chờ). Hình ảnh trong tranh khá đơn giản theo tiêu chuẩn hội họa: một cỗ xe Petit-Duc nhỏ nhắn, thanh lịch đã được thắng cương; một người hầu mặc đồng phục đứng chờ phía dưới trong tư thế chuẩn bị đón chủ nhân quý tộc đến để lên xe. Một chi tiết ít ai để ý ngay là tỷ lệ trong tranh: con ngựa được vẽ lớn hơn hẳn so với người hầu. Đây là dụng ý của họa sĩ nhằm nhấn mạnh vẻ đẹp và sức mạnh của con vật.

​Émile-Maurice Hermès, cháu trai người sáng lập, đã mua lại bản vẽ này vào thập niên 1920 để trang trí văn phòng làm việc. Ông bị cuốn vào nó, không chỉ vì giá trị nghệ thuật mà còn vì nó chứa đựng trọn vẹn thông điệp của Hermès: sự phục vụ chu đáo, con ngựa được chăm sóc tỉ mỉ, chất lượng của dây cương và bộ đai thắng. Năm 1945, cỗ xe trong tranh chính thức được đăng ký làm logo thương hiệu. Đến năm 1950, hình ảnh này được in lên chiếc hộp màu cam, hoàn thiện bộ nhận diện quen thuộc đến ngày nay.

Chiếc hộp cam và lịch sử của sự tình cờ

Ít ai biết màu cam đặc trưng của Hermès không xuất phát từ chủ ý thiết kế ban đầu. Trong những năm Thế chiến thứ hai, nguồn cung vật liệu bị gián đoạn nghiêm trọng. Khi cần làm hộp đựng sản phẩm, xưởng Hermès không còn lựa chọn nào khác ngoài loại bìa carton màu cam đậm, loại duy nhất còn có sẵn trên thị trường vào năm 1942.

Lạ thay, tông màu bất đắc dĩ này lại trở thành một trong những màu sắc thương hiệu dễ nhận biết nhất toàn cầu. Tới năm 1950, thời điểm logo ngựa và xe xuất hiện trên chiếc hộp, tổ hợp cam – nâu – đen đã tạo nên một ngôn ngữ thị giác đầy tính thẩm mỹ: vừa ấm áp, sang trọng, lại vừa gần gũi nhưng vẫn phảng phất nét xa hoa.

Sự biến đổi của logo qua các thập kỷ

Logo Hermès không đứng yên sau khi được giới thiệu. Vào thập niên 1970, hình ảnh cỗ xe và con ngựa được tinh chỉnh đáng kể theo hướng tối giản hơn. Phiên bản mới mang tên Duc Carriage đã giản lược các đường nét, bỏ đi chi tiết thừa để tạo ra một biểu tượng gọn gàng hơn, dễ nhận diện hơn trên các nền và chất liệu khác nhau. Cũng trong thập niên này, chữ “Hermès” được thêm vào phía dưới hình ảnh, in hoa toàn bộ bằng phông chữ serif thanh lịch.
Dù trải qua nhiều lần thay đổi, ý nghĩa cốt lõi của logo vẫn giữ nguyên. Con ngựa vẫn nằm ở vị trí trung tâm. Cỗ xe vẫn đợi chờ. Người hầu vẫn đứng phía trước. Mọi biểu tượng đều bất biến, chỉ có cách thể hiện ngày càng gọn gàng hơn.

Jean-Louis Dumas, người đã lãnh đạo Hermès từ năm 1978 đến 2006, từng nói một câu nổi tiếng: “Le premier client est le cheval, le second est le cavalier” (tạm dịch: Khách hàng đầu tiên là con ngựa, khách hàng thứ hai là kỵ sĩ). Câu nói ấy phản ánh rõ thứ tự ưu tiên trong triết lý của nhà mốt: chăm lo cho phương tiện trước, sau đó mới tới người sử dụng.

Ngựa làm triết lý thiết kế

Con ngựa trong logo Hermès không chỉ là hình ảnh trang trí mà nó lan tỏa vào từng chi tiết sản phẩm. Những chiếc khóa khóa bằng vàng trên túi Birkin và Kelly được thiết kế theo hình dáng của khóa cương ngựa. ây đồng hồ da áp dụng cấu trúc đường may y hệt kỹ thuật làm yên cưỡi. Các mẫu khăn lụa carré kinh điển thường mang họa tiết liên quan đến ngựa, bàn đạp hoặc cảnh đua ngựa. Thậm chí, chai nước hoa Calèche xuất xưởng năm 1961 cũng mượn tên một loại xe ngựa, khơi gợi cảm giác về những chuyến dạo chơi thư thái của tầng lớp quý tộc.

Mỗi chiếc túi Hermès cao cấp như Birkin hay Kelly đều được làm thủ công bởi một thợ da duy nhất từ đầu đến cuối. Người thợ không chỉ cắt da và khâu tay, họ kết hợp các kỹ năng trong nghề đóng yên ngựa: hiểu cấu trúc da, chọn điểm khâu để da không bị rách theo thời gian, xử lý viền và góc sao cho vừa bền vừa đẹp. Khái niệm “thủ công xa xỉ” tại đây sở hữu nền tảng kỹ thuật vô cùng vững chắc, hoàn toàn không phải lý do mượn cớ để đẩy giá bán lên cao.

Saut Hermès: Ngựa bước vào thế kỷ XXI

Một trong những cách Hermès duy trì mối liên hệ mật thiết với loài ngựa là sự kiện Saut Hermès. Đây là giải thi đấu nhảy chướng ngại vật quốc tế diễn ra hàng năm tại Grand Palais, Paris, từ năm 2010. Đây là cuộc thi ở cấp độ CSI5* ( cấp độ cao nhất do Liên đoàn Đua ngựa Quốc tế công nhận). Sự kiện thu hút những kỵ sĩ tài năng nhất thế giới đến cạnh tranh trên nền đất trải cát dưới mái vòm kính khổng lồ của Grand Palais.

Một điều thú vị là Grand Palais vốn rất quen thuộc với bộ môn này. Tòa nhà ban đầu được xây một phần để phục vụ các giải nhảy ngựa từ năm 1901. Vì vậy khi Hermès đưa ngựa trở lại nơi đây, họ đang phục hồi một truyền thống đã bị gián đoạn hàng thập kỷ. Saut Hermès năm 2026, kỳ thi thứ mười sáu, dự kiến diễn ra vào ngày 20, 21 và 22 tháng Ba năm 2026, với chín nội dung thi đấu và nhiều hoạt động giới thiệu tay nghề thủ công của các nghệ nhân da Hermès ngay trong khu triển lãm.

Nhìn lại gần hai thế kỷ lịch sử, sức sống bền bỉ của logo Hermès không nằm ở bản thiết kế bắt mắt, dù nó thực sự rất đẹp. Điểm mấu chốt tạo nên sự trường tồn chính là tính chân thực. Con ngựa trên logo không xuất hiện nhằm gợi vẻ quý tộc. Nó là hình ảnh phản chiếu công việc mỗi ngày của người sáng lập. Thierry Hermès từng làm việc cùng ngựa, thấu hiểu chúng và xây dựng sự nghiệp từ ngựa. Thế hệ nối tiếp của ông, dù chuyển hướng sang túi xách, khăn lụa hay quần áo, vẫn luôn khắc sâu cội nguồn này.

Câu hỏi thường gặp