Huyền thoại Valentino Garavani qua đời ở tuổi 93

Nhà thiết kế Valentino Garavani vừa qua đời ở tuổi 93, theo thông báo từ quỹ mang tên ông. Thông điệp đăng trên Instagram cho biết ông “ra đi thanh thản tại tư gia ở Rome, bên cạnh tình yêu của gia đình.”

Với nhiều người yêu thời trang, Valentino là hình dung rõ rệt về kiểu thanh lịch Ý cổ điển, nơi kỹ thuật may đo và sự chuẩn xác được đặt lên hàng đầu, đặc biệt là những bộ váy dạ hội mà suốt nhiều thập kỷ luôn xuất hiện cùng những người phụ nữ nổi tiếng của giới giải trí và hoàng gia.

Hành trình từ Voghera đến kinh đô ánh sáng

Sinh năm 1932 trong một gia đình khá giả tại miền Bắc nước Ý và là con một, Valentino Garavani từng học việc tại các nhà may cao cấp ở Paris trước khi gây dựng sự nghiệp riêng. Giai đoạn này giúp ông hấp thụ những quy tắc khắt khe về phom dáng, tỷ lệ và độ hoàn thiện đến từng đường kim mũi chỉ của thời trang cao cấp.

Năm 1959, ông thành lập nhà mốt riêng tại Rome, chọn thủ đô nước Ý làm nơi xây dựng thương hiệu cá nhân. Ngay từ những năm đầu, Valentino được nhận diện bởi các thiết kế màu đỏ rực, sắc đỏ đậm sau này giới trong nghề quen gọi là “Valentino red” như một mã màu gắn liền với tên tuổi ông.

Người bạn đồng hành Giancarlo Giammetti

Năm 1960, Valentino gặp Giancarlo Giammetti, khi ấy là một sinh viên kiến trúc 21 tuổi. Giammetti về sau trở thành cộng sự kinh doanh quan trọng nhất, đồng thời có giai đoạn là bạn đời của Valentino, trước khi kết thúc vào năm 1972. Cặp đôi này biến Valentino SpA từ một nhà mốt ở Rome thành thương hiệu được biết đến rộng rãi trên thị trường quốc tế, với hệ thống vận hành bài bản và hình ảnh nhất quán.

Những “nàng thơ” làm nên tên tuổi

Elizabeth Taylor là một trong các khách hàng lớn đầu tiên tìm đến Valentino trong thời gian bà quay phim “Cleopatra” tại Rome đầu thập niên 1960. Từ đó, danh sách người mặc Valentino mở rộng nhanh chóng với những cái tên như gồm Begum Aga Khan, Nữ hoàng Paola của Bỉ, Audrey Hepburn, Joan Collins và Jacqueline Kennedy.

Đặc biệt, Jacqueline Kennedy còn mặc một chiếc váy Valentino khi tái hôn với ông trùm vận tải biển Aristotle Onassis năm 1968, giúp danh tiếng nhà mốt càng thêm vững chắc.

Dấu ấn văn hóa và thập niên 90

Trong thập niên 1970, Valentino dành nhiều thời gian ở New York. Ông duy trì vòng bạn bè rộng, trong đó có nghệ sĩ Andy Warhol và biên tập viên huyền thoại của Vogue là Diana Vreeland. Sự hiện diện tại New York và những mối quan hệ này đã giúp Valentino củng cố vị trí trong giới văn hóa và truyền thông Mỹ.

Đến thập niên 1990, Valentino trở thành nhà thiết kế được các siêu mẫu hàng đầu ưa chuộng, trong đó có Claudia Schiffer và Naomi Campbell.

Ông hoàng thảm đỏ Oscar

Ngoài ra, Valentino còn gắn liền với thảm đỏ Oscar, nơi thiết kế của ông xuất hiện đều đặn trong nhiều thập kỷ. Những thiết kế biểu tượng có thể kể đến như bộ váy đính kết cầu kỳ Jane Fonda mặc năm 1981; chiếc váy đen trắng cổ điển Julia Roberts mặc năm 2001; váy tông bạc hà kiểu caftan Jennifer Lopez mặc năm 2003; hay chiếc váy vàng rực Cate Blanchett diện năm 2005. Năm 2011, Anne Hathaway dự Oscar trong một thiết kế haute couture Valentino Thu/Đông 2002 và đi cùng chính nhà thiết kế.

Gần hơn, Zendaya, Carey Mulligan và Gemma Chan cũng nằm trong nhóm ngôi sao chọn Valentino cho những khoảnh khắc quan trọng. Sức hút của ông nằm ở kỹ thuật may đo có kỷ luật và chất lượng cao cấp thay vì chạy theo các chiêu trò gây sốc.

Đời thường giản dị sau ánh hào quang

Ngoài tài năng thiết kế, Valentino Garavani còn được nhớ đến bởi hình ảnh quý ông Ý điển hình: những bộ vest vừa vặn, nước da rám nắng và mái tóc luôn được chải gọn. Ông sưu tập đồ cổ Trung Hoa và dành nhiều công sức cho thú chơi hoa và cắt tỉa cây tại Chateau Wideville, dinh thự xây từ thế kỷ XVII ở ngoại ô Paris mà ông mua năm 1995. Ông cũng có nhà ở London, Paris, New York, Tây Ban Nha và Gstaad (Thụy Sĩ).

Valentino yêu chó pug và từng nuôi cùng lúc sáu con. Trong bộ phim tài liệu năm 2008 “Valentino: The Last Emperor”, (tạm dịch: Valentino: Vị Hoàng đế cuối cùng) ông đã nói một câu mà sau đó được trích dẫn rộng rãi vì quá thẳng thắn: “Tôi không quan tâm đến bộ sưu tập. Chó của tôi quan trọng hơn.” Câu nói này giúp người ta thấy một Valentino rất khác: bớt hào nhoáng, nhiều cảm xúc, và có nhu cầu đời thường như bất kỳ ai.

Lời chia tay sàn diễn

Năm 1998, Valentino bán công ty cho tập đoàn HdP của Ý với mức giá khoảng 300 triệu USD, nhưng vẫn tiếp tục làm việc. Sau đó, công ty được bán cho Marzotto Apparel vào năm 2002, và cho công ty đầu tư tư nhân Permira vào năm 2007. Ông chính thức rút khỏi ngành vào năm 2008 sau hơn 45 năm cống hiến, khép lại một trong những sự nghiệp dài nhất thời trang hiện đại. Buổi chia tay được tổ chức bằng một show diễn quy tụ nhiều ngôi sao tại Musée Rodin ở Paris; ở phần kết, các người mẫu mặc những chiếc váy đỏ theo đúng sắc đỏ đặc trưng của ông.

Cùng năm đó, Maria Grazia Chiuri và Pierpaolo Piccioli được bổ nhiệm làm đồng Giám đốc sáng tạo của thương hiệu. Đến năm 2016, Chiuri rời Valentino để sang Dior (và hiện tại bà vừa được bổ nhiệm làm Giám đốc sáng tạo cấp cao tại Fendi, với bộ sưu tập đầu tiên sẽ ra mắt vào tháng Hai tới), còn Piccioli rời vị trí năm 2024 và trở thành Giám đốc sáng tạo tại Balenciaga vào năm 2025. Sau khi Piccioli rời đi, Alessandro Michele hiện là Giám đốc sáng tạo hiện tại của Valentino.

Quỹ Mayhoola của Qatar đã mua lại Valentino với giá 700 triệu euro vào năm 2012. Vào năm 2023, tập đoàn xa xỉ Kering của Pháp đã mua 30% cổ phần cùng với cam kết mua lại toàn bộ công ty từ năm 2026, nhưng sau đó đã hoãn lại đến năm 2028.

Sau khi rời sàn diễn, Valentino và Giammetti vẫn tích cực hỗ trợ nghệ thuật. Quỹ của họ đã khai trương phòng trưng bày PM23 ở trung tâm Rome vào năm 2025, cạnh trụ sở chính của Valentino.

Những lời tiễn biệt từ đồng nghiệp và chính khách

Sau khi tin tức Valentino qua đời được công bố, nhiều lời chia sẻ nhanh chóng xuất hiện. Thủ tướng Ý Giorgia Meloni gọi nhà thiết kế là “biểu tượng vĩnh cửu của haute couture Ý” trên mạng xã hội và cảm ơn đóng góp của ông.

Alessandro Michele viết trên Instagram rằng Valentino “không chỉ là một nhân vật trung tâm của thời trang, mà còn là một phần quan trọng của lịch sử văn hóa Ý,” đồng thời nhấn mạnh ý niệm sáng tạo gắn với sự quan tâm đến cơ thể, hình khối và thời gian. Pierpaolo Piccioli cũng nhắc đến quan niệm về vẻ đẹp như một dạng “bảo vệ,” và gọi Valentino là người thầy không cần bục giảng; ông còn kể Valentino dạy mình cách tạo “những chiếc nơ đẹp nhất thế giới.”
Gia đình Giorgio Armani, một huyền thoại khác của thời trang Ý qua đời năm 2025 ở tuổi 91, mô tả Valentino như “bậc thầy của sự duyên dáng và thanh lịch,” đồng thời nói sự ra đi này để lại một khoảng trống lớn.

Với nhiều người trong ngành, Valentino được xếp ngang hàng với Giorgio Armani và Karl Lagerfeld như những nhà thiết kế cuối cùng của thế hệ hàng đầu, từ một thời đại trước khi thời trang trở thành một ngành công nghiệp thương mại hóa cao độ, do các nhà tài chính và giám đốc tiếp thị điều hành nhiều hơn là các nhà thiết kế thời trang cao cấp.

Sự ra đi của Valentino cũng gợi cảm giác khép lại một thế hệ nhà couture theo kiểu “cũ”: kỷ luật nghề nghiệp, quan hệ cá nhân sâu, và sự kiên định với chuẩn mực thẩm mỹ. Trong chính bộ phim tài liệu năm 2008, khi được hỏi về nhận định rằng ông “không thể thay thế,” Valentino đã trả lời với nụ cười mỉm: “After me, the deluge.” (tạm dịch: Sau tôi, mọi thứ cứ cuốn đi.)

Câu hỏi thường gặp